گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶ چه حرفهای جدیدی برای ما دارد؟ روند صلح و امنیت در دنیا به چه سمتی است؟ برداشت شما از وضعیت دنیا در سالهای اخیر چیست؟ به نظر شما دنیا به سمت صلح و امنیت حرکت میکند یا جنگ و ناامنی بیشتر؟
در اینجا قصد داریم با کمک گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶ ، روند دو دهه اخیر را در سطح بینالمللی بررسی کنیم. این بررسی تلاشی خواهد بود برای درک دنیایی که امروز در آن زندگی میکنیم و روندی که به زودی در آینده نزدیک با آن مواجه خواهیم شد.
گزارش شاخص صلح جهانی چیست؟
گزارش شاخص صلح جهانی یا Global Peace Index که به اختصار GPI خوانده میشود یک گزارش بینالمللی از وضعیت صلح و جنگ در سرتاسر دنیاست. این گزارش توسط مجموعه Vison Of Humanity تهیه و منتشر میشود که با تکیه بر تحقیقات، دادهها و تحلیلهای سازمان اقتصاد و صلح، Institute for Economics & Peace، فعالیت میکند.
این مجموعه که در سیدنی استرالیا افتتاح شده است دفاتری در سیدنی، نیویورک، لاهه و تیم تحریریه و محققان گستردهای از کشورهای گوناگون دارد که در تهیه گزارشها و تدوین اسناد از آنها بهره میبرد. سازمان اقتصاد و صلح، با انتشار گزارشهای شاخص صلح جهانی، معیاری پیشرو در جهان برای سنجش صلح را منتشر میکند و ۱۶۳ کشور را بر اساس سطح صلح در آنها رتبهبندی میکند.
این شاخصها میخواهند مبنایی برای تحلیل مبتنی بر داده و غیرجانبدارانه درباره وضعیت صلح و ارزش اقتصادی آن در دنیا ارائه دهند. اندازهگیری صلح و فهمیدن شرایط موجود، نخستین گام برای حرکت به سمت وضعیت مطلوب است و مؤسسه اقتصاد و صلح این موضوع را با انتشار گزارشهای شاخص صلح در جهان دنبال میکند.
صلحآمیزترین و ناامنترین کشورهای دنیا کداماند؟
ایسلند صلحآمیزترین کشور جهان است. جایگاهی که برای ۱۹ سال متوالی در اختیار این کشور است. پس از آن نیوزیلند، سوئیس، اسلوونی و ایرلند قرار دارند. برای اولین بار، روسیه به عنوان ناامنترین کشور جهان رتبهبندی شده است و پس از آن سودان، جمهوری دموکراتیک کنگو، اوکراین و اسرائیل قرار دارند. در تصویر زیر میتوانید وضعیت کلی کشورهای جهان و پانزده کشور صلحآمیز دنیا را مشاهده کنید.
مهمترین روندهای امنیت در گزارش شاخص صلح جانی ۲۰۲۶
مهمترین روندهای امنیت در گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶ حاوی نکاتی بسیار نگران کننده است. متأسفانه نهتنها سال ۲۰۲۶ برای ایران با جنگ و چالشهای امنیتی همراه بوده است بلکه این گزارش نشان میدهد روند عمومی دنیا نیز برای سالهای متوالی و احتمالا آتی همراه با تنش و درگیری بوده و خواهد بود.
دنیا کمتر صلحآمیز است
گزارش شاخص صلح جهانی نشان میدهد دنیا برای دوازدهمین سال متوالی کمتر صلحآمیز است. براساس تحلیل پژوهشگران در مؤسسه اقتصاد و صلح سه محرک اصلی در این روند ناامنی بیشترین تأثیر را داشتهاند:
- بازتوزیع قدرت جهان پس از جنگ سرد
- جنگهای فراملی از طریق تأمین مالی خارجی، استفاده از پناهندگان و ارسال تسلیحات
- استفاده گسترده از سلاحهای خودکار و مبتنی بر هوش مصنوعی
در سال جاری وضعیت ۹۹ کشور از نظر امنیت بدتر شده است و تنها ۶۲ کشور در شاخصهای صلح بهبود داشتهاند. ۶۱ درگیری فعال دولتها در سطح دنیا وجود داشته است که بیشترین میزان پس از جنگ جهانی دوم است و متأسفانه بیش از ۱۸۱ هزار نفر در اثر درگیری در طول یک سال جان خود را از دست دادهاند.
توافقنامههای صلح بیفایده شدهاند
یکی از دلایل گسترش درگیریها از بین رفتن مکانیزم توافقنامههای صلح است. نسبت به شصت سال گذشته که ۲۳٪ از درگیریها از طریق توافقنامههای صلح خاتمه پیدا میکردند اکنون تنها کمتر از ۴٪ درگیریها از طریق توافقنامههای صلح خاتمه پیدا میکنند.
مردم صلحطلب و سیاستمداران جنگطلب شدهاند
گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶ نشان میدهد شاخصهای سرقت و خشونت به صورت عمومی در حال کاهش است اما شاخصهای مرتبط با جنگ و صلح جهانی به صورت مستمر در حال بدتر شدن هستند. این موضوع نشان میدهد اگرچه گرایش عمومی در بین مردم به سمت صلح است اما سیاستمداران گرایش فزایندهای به جنگ پیدا کردهاند. در ادامه تصاویری را مشاهده میکنید که ترامپ در مرداد ماه ۱۴۰۵ از تخیلات خود پیرامون جنگ ایران با هوش مصنوعی ساخته و منتشر کرده است.
هوش مصنوعی در خدمت جنگ نه صلح
گزارش شاخص صلح جهانی نشان میدهد کشورهای پیشرفته از هوش مصنوعی برای جنگ استفاده میکنند نه صلح. روند استفاده از فناوری هوش مصنوعی برای ساخت سلاح، کشتار و ایجاد آسیب بیشتر از روند استفاده از این فناوری برای صلح در دنیاست و کشورهای پیشرفته در اینجا نقش بسیار پررنگی دارند. بیشترین سرمایهگذاری در فناوریهای هوش مصنوعی در آمریکا و پس از آن چین و بریتانیا صورت گرفته است اما همچنان اختلاف آمریکا با سایر بازیگران اختلاف بسیار معناداری دارد که در نمودار زیر قابل مشاهده است.
دانلود فایل کامل گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶
گزارش شاخص صلح جهانی ۲۰۲۶ به موضوعات بسیار قابل توجهی میپردازد که در مقالات آینده به برخی از آنها اشاره خواهیم کرد اما در صورت تمایل برای مطالعه نسخه کامل این گزارش میتوانید از طریق لینک زیر نسخه اصلی این گزارش را به صورت کاملا رایگان دانلود کنید:
دانلود گزارش شاخص صلح جهانی GPI 2026
