
در تعطیلات کریسمس و شروع سال میلادی ۲۰۲۶ یک سرقت بزرگ از بانکی در آلمان، توجه تمام رسانههای دنیا را به خود معطوف کرد. رسانهها با اصطلاحاتی همچون سرقت هالیوودی با آب و تاب فراوان به موضوع پرداختند اما تاکنون هیچ اظهارنظر کاملی درباره جزئیات این حادثه منتشر نشده است. تمام رسانههای دنیا روی این موضوع متمرکز شدهاند که چگونه در آستانه سال ۲۰۲۶ و با این سطح از فناوریهای امنیتی چنین سرقت گستردهای انجام شده است؟
اگر برای شما هم جزئیات این حادثه و چگونگی طراحی سارقین برای این عملیات که اعجاب رسانههای دنیا را برانگیخته است، جذاب است با ما همراه باشید تا با رمزگشایی مهندسان امنیت از شگردهای این سرقت هالیوودی به شما چگونگی انجام آن را نشان دهیم. اگرچه تاکنون هیچ اظهارنظر کاملی درباره این سرقت انجام نشده است اما اگر با عینک مهندسی به ماجرا بپردازید میتوانید همه جزئیات آن را رمزگشایی کنید. برای این کار باید مثل یک کارآگاه خبره یا کارشناس امنیتی گام به گام مدارک و سرنخهای سرقت را دنبال کنیم. اگر تمایل داشتید میتوانید در ادامه این ماجراجویی محتوای ما را بخوانید و یا نسخه صوتی پادکست ما را گوش کنید:
جزئیات عملیات سرقت از صندوق امانات بانک
سرقت در یکشنبه شب و بامداد روز دوشنبه انجام شده است. سارقین از طریق پارکینگ زیرزمینی مجاور بانک اشپارکاسه اقدام به تخریب دیوار بتنی خزانه صندوقهای امانات بانک و نفوذ به این خزانه نمودهاند. بیش از ۹۵ درصد صندوقها را تخلیه و اقدام به فرار کردهاند.
بیش از ۳۰۰۰ صندوق امانات بانک تخلیه و سرقت شدهاند و بیش از ۲۷۰۰ مشتری در این حادثه دچار خسارت شدهاند. نواچیک کارشناس پلیس که پاسخگویی به رسانهها را انجام میدهد مدعی است خودش تاکنون چنین چیزی را فقط در تلویزیون مشاهده کرده و هیچ وقت حتی نزدیک به آن را در فضای واقعی تجربه نکرده است.

سرقت چگونه کشف شده است؟
اولین آگاهی از این سرقت مرتبط با فعال شدن سیستم هشدار آتشنشانی بوده است که پس از حضور تیمهای آتشنشانی حفره ایجاد شده در دیوار و سرقت صندوقهای امانات کشف و تیمهای پلیس برای تحقیقات بیشتر به منطقه اعزام میشوند. برآوردها از خسارتی بالغ بر ۳۰ تا ۹۰ میلیون یورو حکایت دارد که این سرقت را در میان بزرگترین سرقتهای دنیا قرار میدهد. برای مقایسه بزرگترین سرقت پول نقد در تاریخ آمریکا در سال ۲۰۲۴ و به ارزش حدودی ۳۰ میلیون دلار صورت گرفت که از نظر کیفیت عملیات بیشباهت به این ماجرا هم نیست.
آیا با یک طراحی هالیوودی برای این سرقت مواجه هستیم؟
رسانهها با اصطلاحاتی همچون سرقت هالیوودی و یادآوری فیلمهای سینمایی همچون هشت یار اوشن، سرقت خیابان هاتن گاردن، سارق و دیگر فیلمهایی که همه آنها را در مقاله ۱۰ فیلم جذاب درباره سرقت به شما معرفی کرده بودیم تلاش کردند این سرقت را به یک عملیات طراحی شده و عجیب و غریب نسبت دهند. اما آیا به راستی این سرقت یک شاهکار بینقص و حاصل یک مغز هوشمند سیاه بوده است یا اشتباهات امنیتی منجر به چنین حادثهای شده است؟ اگر تحلیل ما را از سرقت اخیر موزه لوور مطالعه کرده باشید احتمالا به یاد دارید که در آنجا نیز مدعی شدیم اشتباهات امنیتی منجر به دزده شدن جواهرات سلطنتی از این موزه شده است. باید بگوییم در اینجا نیز همین موضوع باعث سرقت شده است و هیچ شعبدهبازی یا طراحی محیرالعقولی وجود ندارد.
سرنخهای حل پرونده سرقت از بانک آلمان
ساعت ۳:۵۸ دقیقه با فعال شدن هشدار آتشسوزی یک تیم آتشنشانی به محل بانک اعزام میشود. دوربینهای مداربسته در همان زمان در بخش دیگری، خروج یک خودروی آئودی Rs6 مشکی را از پارکینگ مجاور بانک ثبت کردهاند. پلاک خودرو نشان میدهد که خودرو سرقتی بوده است. سرنشینان این خودرو نقاب داشتهاند و کیسههای بزرگی را به داخل خودرو منتقل کردهاند. تمام این شواهد نشان میدهد که رسانههایی که زمان وقوع این سرقت را نامشخص عنوان کردهاند احتمالا تحت تأثیر رسانههای رسمی و گزارشهای پلیس که در این باره اظهار نظر رسمی نکردهاند و آن را در هالهای از ابهام عنوان کردهاند قرار دارند. به نظر میرسد تمام شواهد حاکی از آن است که سرقت دقیقا در شب یکشنبه و ساعات اولیه روز دوشنبه صورت گرفته است و سارقین بلافاصله پس از فعال شدن هشدار آتشسوزی اقدام به فرار از موقعیت نمودهاند.

تنها قاب تصویری که از داخل خزانه صندوقهای امانات منتشر شده است هیچ دوربین مداربسته یا سنسور سیستمهای امنیتی را نشان نمیدهد. اگر صحنه سرقت را بررسی کنید کاملا آشکار است که سارقین با آرامش بسیار زیادی مشغول فعالیت خود بودند. آنها اطمینان داشتند که سیستم امنیتی در این بخش از بانک وجود ندارد و یا به خوبی از کار خارج شده است. تنها قاب تصویری که از محل حادثه منتشر شده است گمان نخست را تقویت میکند.
به نظر میرسد هیچ دوربین مداربسته یا سنسورهای امنیتی در این مکان وجود ندارد. با توجه به عمق دیوارهای نیم متری این مکان که از بتن مسلح بوده است احتمالا آخرین لایه سیستمهای امنیتی پیش از درب ورودی خزانه طراحی شده بوده و دوربینهای مداربسته یا انواع سنسورهای امنیتی در آن مکان فعال بودند که عملا سارقین هیچ کاری با آنجا نداشتهاند.
به دیوار کاذبی که پس از دیوار بتنی قرار داشته است و به آجرهایی که در قفسههای خالی به خوبی چیده شدهاند دقت کنید. سارقین برای اینکه راحتتر بتوانند فعالیت کنند بخش قابل توجهی از دیوار کاذب را تخریب کردهاند و برای سهولت در رفت و آمد، آجرهای این بخش را به صورت منظمی در قفسهها چیدهاند تا به راحتی بتوانند فعالیتهای خود را در این مکان دنبال کنند. تمام این نشانهها بیانگر این است که سارقین اطمینان داشتهاند در این بخش هیچ سیستم امنیتی وجود ندارد و به سادگی میتوانند تمام صندوقهای امانات را تخلیه و محتویات آن را سرقت کنند.

چگونگی نفوذ به خزانه بانک
علیرغم اینکه پلس ادعاهایی را مطرح کرده است مبنی بر اینکه تهیه ابزارهایی که برای این سرقت انجام شده است به سادگی امکانپذیر نیست بررسی صحنه حادثه نشان میدهد سارقین با استفاده از یک دریل صنعتی کرگیری اقدام به ایجاد حفره در دیوار نمودهاند. با توجه به عمق دیوار به نظر میرسد قطر حفره ایجاد شده حدود ۵۰ – ۶۰ سانتیمتر باشد که برای دریل کرگیری ایجاد چنین حرفهای امکانپذیر است.

همچنین اگر به سوراخهای بالای حفره ایجاد شده در تصویر نگاه کنید متوجه میشوید که احتمالا این فرضیه درست است. این سوراخها به نحو قابل قبولی مشابه سوراخهای تنظیم دریل کرگیری در داخل دیوار هستند. باتوجه به اینکه نگهداری چنین دریلی در دست امکانپذیر نیست آن را داخل دیوار مهار میکنند و سپس با استفاده از بازوی آن عملیات سوراخکاری را انجام میدهند.

آخرین سرنخ؛ مکان سرقت
در نظر گرفتن موقعیت مکانی این بانک نیز میتواند شناخت دقیقتری از وضعیت ایجاد کند. این سرقت از یک شعبه بانک پسانداز اشپارکاسه در منطقه بوير شهر گلزنکیرشن در ایالت نوردراین-وستفالن آلمان انجام شده است. این منطقه یکی از مناطع شلوغ آلمان است که عمده جمعیت آن را مهاجران و افراد کارگر تشکیل میدهند.
رسانهها مدعی هستند هنوز مشخص نیست چرا سیستمهای هشدار بانک به درستی عمل نکرده است. میشل لوی استاد دانشگاه و کارشناس جرمشناسی در یکی از مصاحبههای مطبوعاتی عنوان میکند که در چنین سرقتهایی مظنونین اول کارکنانی از داخل بانک هستند که به سیستمهای امنیتی بانک نفوذ کافی دارند اما به نظر میرسد در چنین شرایطی بسیار زودتر میبایست نام این کارکنان در رسانههای برای تعقیب و جلوگیری از متواری شدن افشا شود.
اگر جمیع شواهد را در کنار هم قرار دهیم به نظر میرسد شرایط منطقه و اهمیت اقتصادی شعبه در نگاه بانک منجر به این شده است که مدیران بانک در به کارگیری سیستمهای امنیتی مؤثر دقت کافی به خرج ندهد و با خساست و عدم تجهیز بانک به سیستمهای امنیتی متصل امکان کنترل کردن مؤثر آن را ایجاد ننمودهاند. سارقین با آگاهی از شرایط خزانه صندوق امانات و اینکه هیچ گونه سیستم امنیتی در این اتاق وجود ندارد. از طرفی بررسی امکان نفوذ از طریق پارکینگ مجاور یک نقشه طراحی شده برای تعطیلات کریسمس برنامهریزی و این سرقت را اجرایی نمودند. اما همچنان یک سؤال باقی میماند.

چرا سیستم هشدار آتشنشانی فعال شد؟
موضوعی که همچنان برای ما به عنوان یک ابهام جدی باقی مانده است اینکه چرا سیستم هشدار آتشنشانی فعال شد؟ به نظر میرسد فعال شدن سیستم هشدار آتشنشانی شاید حاصل یک اشتباه احمقانه از سوی سارقین بوده باشد.
با توجه به اینکه سارقین با استفاده از ابزارهایی که به همراه داشتهاند به راحتی میتوانستهاند تمام صندوقهای امانات را تخلیه کنند اما در گزارش بانک ادعا شده است که حدود ۹۵ درصد صندوقها سرقت شدهاند و بخشی از صندوقها دست نخورده باقی ماندهاند از طرفی بلافاصله بعد از فعال شدن سیستم هشدار آتشنشانی، دوربینهای مداربسته خروج خودروی سارقین را ثبت کردهاند و دقایقی بعد نیز نیروهای آتشنشانی در محل حاضر شدهاند.
با توجه به اینکه اگر فعالیتهای تخریبی سارقین میخواست باعث فعال شدن سیستم هشدار آتش شود سارقین نمیتوانستند با این آرامش عملیات سرقت را انجام دهند احتمال دارد فعال شدن سیستم هشدار به خاطر یک اشتباه احمقانه همچون سیگار کشیدن در حین سرقت باشد. به نظر میرسد عملیات سرقت نیاز به زمان بسیار طولانی داشته است و ممکن است که در این عملیات طولانی یک رفتار اعتیاد گونه همچون سیگار کشیدن راهکاری برای کاهش خستگی و استرس ناشی از عملیات بوده باشد. کشیدن سیگار در فضای بسته خزانه میتواند منجر به فعال شدن سیستم هشدار آتشنشانی شود که سارقین را ناگزیر به متواری شدن نموده است.

آیا همچنان صندوق امانات را توصیه میکنیم؟
در مقاله چرا صندوق امانات بانک ارزانترین و بهترین راهکار برای نگهداری طلاست دلایل خود را توضیح دادیم که چرا توصیه میکنیم در صورتی که امکان نصب تجهیزات امنیتی مناسب را در منزل ندارید حتما بایستی طلاهای خود را در صندوق امانات بانک نگهداری کنید. در همان زمان نیز بسیاری از افراد سرقت از صندوق امانات بانک ملی و احتمالا پس از این سرقت از صندوق امانات بانک اشپارکاسه آلمان را دلایلی برای بیاعتمادی به این سیستم عنوان میکنند.
در پاسخ باید بگوییم که این سرقتهای موردی را در کنار این در نظر بگیرید که روزانه چندین مورد سرقت طلا از منازل به پلیس گزارش میشود در حالی که با توجه به نداشتن حداقلیترین سیستمهای امنیتی در منازل همچون دوربین مداربسته اغلب هیچ سرنخ یا ردی از سارقین به جای نمیماند و به طور مثال همین صندوقهای بانک اشپارکاسه تا سقف ده هزار یورو تحت پوشش بیمه بوده است که برخی از افراد با داشتن بیمههای مجزا و افزایش سقف پوشش بیمه امکان دریافت خسارتهای بیشتر نیز دارند در حالی که در مورد طلا یا وجه نقدی که در منزل نگهداری میشود هیچ گزینهای برای جبران خسارتها وجود ندارد.
در حوزه امنیت همیشه به روز باشید
اگر به دنبال کردن موضوعات امنیتی و پروندههای جذاب سرقت علاقهمند هستید حتما صفحه ما را در اینستاگرام نیز دنبال کنید تا بتوانید سریعتر به جدیدترین محتواها و تحلیلهای مجله دانستنیها امنیتی مهار دسترسی داشته باشید.



